Przenieść koszty zagospodarowania odpadów opakowaniowych z mieszkańców na producentów

• Strona główna
• Artykuły
• Przenieść koszty zagospodarowania odpadów opakowaniowych z mieszkańców na producentów

2026-08-06

Tymczasem faktyczne koszty w znacznej mierze pokrywają mieszkańcy w ramach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Efekt jest niesprawiedliwy: wszyscy płacą podobnie, niezależnie od tego, ile odpadów opakowaniowych generują. Osoby o niższej konsumpcji subsydiują tych, którzy kupują więcej produktów w opakowaniach. Taki model nie premiuje ograniczania ilości odpadów ani wyboru bardziej ekologicznych opakowań.

Projektowana aktualnie ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych ma to zmienić. Zgodnie z zasadami unijnymi i europejskim standardem ROP, koszty mają być ponoszone już na etapie wprowadzania produktu w opakowaniu do obrotu - w momencie, gdy producent podejmuje kluczowe decyzje projektowe i materiałowe.

Kluczowym mechanizmem jest opłata opakowaniowa wnoszona „na wejściu”. Jej wysokość będzie zróżnicowana w zależności od materiału, konstrukcji i recyklowalności opakowania. Takie stawki pełnią funkcję instrumentu ekonomicznego: zachęcają do zmniejszania masy opakowań, rezygnacji z nadmiernego pakowania, eliminowania elementów utrudniających recykling oraz stosowania materiałów łatwiejszych do przetworzenia.

W nowym modelu koszty ponoszone przez producentów znajdą odzwierciedlenie w cenach produktów i ostatecznie trafią do konsumentów. To rozwiązanie spójne z zasadą „zanieczyszczający płaci” - każdy płaci za odpady wynikające z własnych decyzji zakupowych, a nie solidarnie wszyscy mieszkańcy gminy. Producenci otrzymują jednocześnie czytelny sygnał cenowy już na etapie projektowania, co ma wymusić bardziej odpowiedzialne rozwiązania opakowaniowe.

Jak tłumaczy ministerstwo klimatu i środowiska, projekt ustawy odchodzi więc od obecnego rozliczania „na wyjściu” (opłata produktowa za nieosiągnięcie poziomów recyklingu) na rzecz modelu, w którym finansowanie systemu jest bezpośrednio powiązane z ilością i rodzajem opakowań wprowadzanych na rynek. Dzięki temu system ma stać się bardziej sprawiedliwy społecznie, ekonomicznie efektywny i zgodny z unijnymi regułami ROP.

prawoodpadyprzemysł opakowaniowyROP